THẾ TRẬN LÒNG DÂN” TỪ MÁI TRƯỜNG: KHI GIÁO DỤC TRỞ THÀNH “LÁ CHẮN” BẢO VỆ HỌC SINH TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG

Những “cơn sóng ngầm” từ không gian mạng

Trong bối cảnh chuyển đổi số và mạng xã hội ngày càng ảnh hưởng đến học sinh, Trường THCS Nguyễn Đình Chiểu, phường Tiến Thành xác định việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần bắt đầu từ những điều gần gũi trong môi trường học đường.

Thông qua các giờ học, buổi sinh hoạt, hoạt động trải nghiệm hay những cuộc trò chuyện hằng ngày giữa thầy cô và học sinh, nhà trường từng bước giúp các em hình thành kỹ năng chọn lọc thông tin, phân biệt đúng, sai và biết hướng đến những giá trị tích cực trong cuộc sống.

Tuy nhiên, bên cạnh những tiện ích không thể phủ nhận, không gian mạng cũng tiềm ẩn nhiều “dòng chảy ngầm” đầy rủi ro. Tin giả, nội dung độc hại, lừa đảo công nghệ cao, bạo lực mạng… đang từng ngày len lỏi, tác động đến nhận thức và hành vi của học sinh. Đáng lo ngại hơn, không ít vụ việc bạo lực học đường hiện nay bắt nguồn từ những xung đột trên mạng: một bình luận thiếu kiểm soát, một chia sẻ mang tính kích động hay những lời nói vô cảm có thể nhanh chóng đẩy mâu thuẫn lên cao, chuyển hóa từ thế giới ảo thành hành vi bạo lực ngoài đời thực.

Trước thực tế đó, nhà trường xác định cần xây dựng cho học sinh những “lá chắn” từ tri thức, kỹ năng sống và bản lĩnh khi tham gia môi trường số. Muốn học sinh vững vàng trên không gian mạng, trước hết các em phải được sống trong một môi trường đầy yêu thương, niềm tin và sự đồng hành từ gia đình, nhà trường và xã hội.

Gieo “lá chắn mềm” từ văn hóa đọc

Khi mạng xã hội ngày càng chi phối thói quen tiếp nhận thông tin của giới trẻ, nhiều người lo ngại rằng văn hóa đọc đang dần bị lãng quên. Thế nhưng tại trường, những trang sách vẫn đang được gìn giữ như một cách bền bỉ để nuôi dưỡng chiều sâu nhận thức cho học sinh.

Trong các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, thư viện trường không chỉ là nơi mượn, trả sách đơn thuần mà còn trở thành không gian trải nghiệm, nơi học sinh được kể chuyện theo sách, giới thiệu tác phẩm yêu thích, chia sẻ cảm nhận về lịch sử dân tộc, tình yêu quê hương hay những câu chuyện đẹp về lòng nhân ái.

Chính từ những hoạt động tưởng chừng nhỏ bé ấy, nhiều em dần hình thành thói quen suy nghĩ độc lập, biết chọn lọc thông tin thay vì tiếp nhận một cách cảm tính. Nhà trường xác định rằng tri thức chính là “lá chắn mềm” nhưng vô cùng vững chắc.

Một học sinh hiểu lịch sử dân tộc, hiểu giá trị của hòa bình và sự hy sinh của các thế hệ đi trước sẽ không dễ bị tác động bởi những luận điệu sai lệch hay thông tin xuyên tạc trên không gian mạng. 

Khi nhà trường và lực lượng công an cùng xây dựng “thế trận lòng dân”

Một trong những điểm nhấn nổi bật trong công tác giáo dục tại Trường THCS Nguyễn Đình Chiểu là sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa nhà trường với lực lượng công an địa phương trong việc bảo vệ học sinh trên môi trường mạng và xây dựng môi trường học đường an toàn.

Khác với cách tuyên truyền một chiều, nặng về lý thuyết trước đây, các chuyên đề hiện nay được đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung lẫn hình thức. Các chuyên đề hiện nay được tổ chức theo hướng gần gũi, sinh động với hình thức đối thoại, sân khấu hóa và xử lý tình huống thực tế, học sinh được tham gia, trải nghiệm và tiếp cận kiến thức một cách tự nhiên, dễ nhớ, dễ vận dụng.

Trong các buổi tuyên truyền về Luật An ninh mạng, kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn hay chương trình “Chiến dịch Không một mình”, học sinh được trực tiếp nghe lực lượng công an phân tích các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao, hướng dẫn nhận diện tin giả, bảo vệ thông tin cá nhân và kỹ năng ứng phó khi bị đe dọa, quấy rối trên không gian mạng. Đồng thời, nội dung phòng ngừa bạo lực học đường từ không gian mạng cũng được lồng ghép, giúp học sinh nhận thức rõ nguy cơ xung đột từ mạng xã hội có thể dẫn đến bạo lực ngoài đời, từ đó biết ứng xử văn minh, kiểm soát cảm xúc và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.

Không khí cởi mở, gần gũi trong các buổi tuyên truyền đã khuyến khích học sinh mạnh dạn chia sẻ những tình huống thực tế mà các em từng gặp phải. Qua những câu chuyện cụ thể, kiến thức về an ninh mạng trở nên gần gũi, thiết thực hơn. Nhiều em đã thay đổi cách sử dụng mạng xã hội, cẩn trọng hơn khi chia sẻ thông tin cá nhân và ý thức rõ rằng chỉ một hành động thiếu suy nghĩ cũng có thể dẫn đến hậu quả đáng tiếc. Quan trọng hơn, các em từng bước hình thành kỹ năng tự bảo vệ và biết nói “không” với những nội dung độc hại, sai lệch.

Hình ảnh người chiến sĩ công an trong mắt học sinh vì thế cũng trở nên gần gũi, thân thiện hơn, không còn chỉ gắn với nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự mà đã trở nên gần gũi như những người anh, người chú luôn đồng hành cùng các em trong cuộc sống. Từ những buổi tuyên truyền kỹ năng an toàn trên không gian mạng đến các hoạt động trao học bổng, nhận đỡ đầu học sinh khó khăn, lực lượng công an đã mang đến cho học sinh không chỉ sự bảo vệ mà còn cả sự sẻ chia và yêu thương.

Chính những việc làm giản dị nhưng đầy trách nhiệm ấy đã tạo nên sợi dây gắn kết giàu tính nhân văn giữa lực lượng công an với nhà trường, học sinh và phụ huynh. Khi học sinh cảm nhận được sự quan tâm bằng những hành động cụ thể, các em sẽ dần hình thành niềm tin vào những điều tốt đẹp của xã hội. Và từ những niềm tin bình dị ấy, “thế trận lòng dân” cũng được vun đắp bền bỉ ngay từ mái trường.

Lan tỏa điều tích cực trên không gian mạng

Trong kỷ nguyên số, bảo vệ nền tảng tư tưởng không chỉ là ngăn chặn thông tin xấu độc mà còn phải chủ động tạo ra dòng thông tin tích cực để lan tỏa điều tốt đẹp. 

Tại trường THCS Nguyễn Đình Chiểu, website nhà trường được xác định là một kênh truyền thông chính thống quan trọng. Mỗi ngày, các hoạt động chuyên môn, những câu chuyện đẹp về thầy cô và học sinh, các chương trình thiện nguyện hay những tấm gương vượt khó đều được cập nhật thường xuyên. Việc duy trì nguồn thông tin chính xác, tích cực không chỉ giúp phụ huynh yên tâm mà còn tạo dựng niềm tin vào môi trường giáo dục.

Giữa “biển” thông tin hỗn độn trên mạng xã hội, những nội dung tích cực ấy giống như những khoảng xanh lành mạnh giúp học sinh có thêm điểm tựa tinh thần. Nhà trường quan niệm rằng “lấy cái đẹp dẹp cái xấu” không phải là khẩu hiệu mà phải được cụ thể hóa bằng hành động hằng ngày. 

Khi học sinh được sống trong môi trường giàu tính nhân văn, được nhìn thấy nhiều điều tử tế và tích cực, các em sẽ tự hình thành khả năng đề kháng trước những nội dung lệch chuẩn. 

Ứng dụng công nghệ để bảo vệ học sinh trong thời đại số

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, Trường THCS Nguyễn Đình Chiểu từng bước ứng dụng công nghệ vào công tác quản lý và bảo vệ học sinh, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện theo tinh thần Nghị quyết 35-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Một trong những cách làm được nhà trường triển khai là sử dụng mã QR liên kết đến biểu mẫu phản hồi trực tuyến “Phản ánh an toàn: Bảo vệ học đường và an ninh không gian mạng”. Mã QR được đặt tại các thùng thư góp ý, chia sẻ qua nhóm Zalo lớp và đăng tải trên website nhà trường để học sinh, phụ huynh dễ dàng tiếp cận.

Thông qua hình thức này, học sinh có thể phản ánh nhanh những vấn đề liên quan đến bạo lực học đường, nguy cơ mất an toàn trên mạng xã hội hoặc các nội dung có dấu hiệu tiêu cực. Việc tiếp nhận thông tin trực tuyến giúp nhà trường kịp thời nắm bắt tình hình, hỗ trợ học sinh sớm hơn thay vì chờ sự việc xảy ra nghiêm trọng.

Điều quan trọng hơn cả là học sinh cảm nhận được mình luôn được lắng nghe và bảo vệ. Từ một giải pháp công nghệ đơn giản, nhà trường đang từng bước tạo dựng môi trường học đường an toàn, gần gũi và phù hợp với học sinh trong thời đại số.

Lòng nhân ái, cốt lõi xây dựng niềm tin và thế trận lòng dân

Có một điều rất dễ nhận ra trong thực tiễn giáo dục: ở đâu có sự quan tâm chân thành, ở đó niềm tin sẽ được bồi đắp. Tại Trường THCS Nguyễn Đình Chiểu, phường Tiến Thành công tác an sinh học đường không chỉ là hoạt động hỗ trợ đơn thuần mà đã trở thành một phần quan trọng trong việc xây dựng “thế trận lòng dân” ngay từ cơ sở.

Những chương trình như “Hoa cúc trắng – Tiếp bước đến trường”, các hoạt động trao quà, học bổng dịp lễ, Tết Nguyên đán hay việc nhận đỡ đầu học sinh có hoàn cảnh khó khăn đã tiếp thêm động lực cho nhiều em trên hành trình đến lớp. Tiêu biểu, trong dịp giáp Tết Nguyên đán vừa qua, nhà trường vinh dự đón Đoàn công tác của Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy phường Tiến Thành đến thăm, động viên và trực tiếp trao những phần quà Tết ý nghĩa cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Trong năm học này, hơn 200 triệu đồng từ các mạnh thường quân được trao đến học sinh vượt khó, giúp nhiều hoàn cảnh tưởng chừng phải dang dở việc học có thêm cơ hội viết tiếp ước mơ. 

Điều ý nghĩa nhất không chỉ nằm ở giá trị vật chất mà còn ở cảm giác được quan tâm, được sẻ chia và không bị bỏ lại phía sau. Chính sự đồng hành ấy đã giúp nhiều học sinh thêm tự tin, thêm nghị lực để vươn lên trong học tập và cuộc sống.

Bên cạnh đó, các hoạt động hội trại truyền thống 26/3, chương trình trải nghiệm, sinh hoạt tập thể cũng góp phần nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết, trách nhiệm cộng đồng và lòng nhân ái trong học sinh. 

Qua từng hoạt động, các em học được cách yêu thương, biết sẻ chia và sống có trách nhiệm hơn với tập thể. Khi học sinh cảm nhận được sự yêu thương từ thầy cô, sự quan tâm từ chính quyền và cộng đồng xã hội, niềm tin vào những giá trị tốt đẹp sẽ tự nhiên được hình thành và lớn lên. 

Đó cũng chính là “lá chắn” bền vững nhất trước những tác động tiêu cực và các luận điệu xuyên tạc trong đời sống hiện nay.

Thành quả từ những nỗ lực bền bỉ

Nhiều năm liền, Trường THCS Nguyễn Đình Chiểu, phường Tiến Thành đạt tiêu chuẩn “An toàn về an ninh, trật tự”; 100% học sinh được xếp loại rèn luyện từ mức đạt trở lên, không có học sinh vi phạm nghiêm trọng về an ninh trật tự.

Tuy nhiên, điều đáng quý hơn những con số là sự thay đổi trong nhận thức của học sinh. Các em tự tin hơn khi sử dụng mạng xã hội, biết đặt câu hỏi trước những thông tin chưa được kiểm chứng và hiểu rằng trách nhiệm của mình không chỉ là học tập mà còn là giữ gìn những giá trị tốt đẹp trong môi trường số.

Phụ huynh cũng yên tâm hơn khi thấy con em mình được học tập trong một môi trường không chỉ chú trọng kiến thức mà còn quan tâm đến nhân cách và kỹ năng sống. Sự đồng thuận của phụ huynh, niềm tin của nhân dân đối với nhà trường chính là biểu hiện rõ nét nhất của “thế trận lòng dân” được xây dựng từ cơ sở.

Kết luận

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số không phải là những điều xa vời mà được bắt đầu từ chính môi trường học đường bằng sự quan tâm, lắng nghe và đồng hành cùng học sinh mỗi ngày.  Đó có thể là một giờ học ý nghĩa, một trang sách hay, một buổi sinh hoạt gần gũi hay một lời động viên đúng lúc dành cho các em.

Tại Trường THCS Nguyễn Đình Chiểu, những việc làm giản dị nhưng bền bỉ ấy đang từng ngày giúp học sinh hình thành tri thức, bản lĩnh, lòng nhân ái và ý thức trách nhiệm khi tham gia môi trường số.

Khi học sinh được sống trong một môi trường an toàn, tích cực và giàu yêu thương, các em sẽ biết lựa chọn điều đúng đắn, biết lan tỏa những giá trị tốt đẹp và tự xây dựng cho mình “lá chắn” trước những tác động tiêu cực trên không gian mạng. Đó cũng chính là nền tảng để “thế trận lòng dân” được vun đắp bền vững từ mái trường cho tương lai đất nước./.